فن بیان 

برخی معیارها در اخلاق گفت‌و‌گو و فن بیان 

1- برای همگان حق متفاوت بودن و متفاوت ماندن قائل باشیم.
2- کوشش نکنیم به هر طریق ممکن، سخن خود را به کرسی بنشانیم.
3- در یک گفت‌و‌گو، بیش از هر چیز نیازمند بردباری و شکیبایی هستیم.
4- از به کار بردن الفاظ و واژه‌هایی که متضمن توهین، تحقیر، تمسخر و یا تهدید باشد جداً امتناع ورزیم.
5- هنر گوش دادن را بیاموزیم و با دقت در دلایل فرد مقابل تأمل کنیم. تمرکز و تمرین سکوت از اهم آمادگی‌های گفت‌وگو محسوب می‌شود.

6- از نیّت‌خوانی بپرهیزیم و صرفاً به سخنانی که بر زبان می‌آید، گوش فرا دهیم و به آن‌ها بیندیشیم.
7- فرد مقابل را کمک کنیم تا بتواند مدعیاتش را سامان دهد و دلایلی را برای آن‌ها فراهم کند.
8- اصل همدلی و خوش بینی ( نسبت به صاحب سخن) به همراه نگاه تیز منتقدانه ( نسبت به مدعیات) را فراموش نکنیم.
9- گفت‌و‌گو را به میدان زور آزمایی میان افراد و اعلام برنده و بازنده تبدیل نکنیم.
10- گفت‌و‌گو را به مجلس وعظ و خطابه و یا هدایت این و آن‌ تبدیل نکنیم.

11- بر باورهای بی‌دلیل، ابرام و تعصب نورزیم.
12- پشت مفاهیم و اصطلاحات پر طمطراق پنهان نشویم.
13- همواره فهم‌مان را از آن چه می‌شنویم، با گوینده‌ی سخن چک کنیم تا متوجه شویم آیا مراد گوینده را آن چنان که او می‌خواسته است دریافت کرده‌ایم یا خیر.
14- درباره دیگران پیش‌داوری نکنیم و از فرد مقابل بخواهیم ابهامات سخنانش را برطرف نماید.
15- به نتایج منطقی و اقتضائات سخنان‌مان وفادار باشیم.

16- چنان‌چه متوجه اشتباهات‌مان شدیم، نه تنها بر آن‌ها اصرار نورزیم، بلکه بر اشتباهمان اقرار کنیم.
17- تمام تلاش‌مان را به کار ببندیم تا مبادا موضوعات اندیشه‌ای و مسئله‌های مورد گفت‌و‌گو به مسئله شخصی تبدیل شود
18- زبان احساسات و عواطف را کنترل نماییم و از بروز خشم جداً جلوگیری کنیم.
19- بر فرد مقابل اتهام وارد نکنیم و از هرگونه برچسب زدن خودداری کنیم.
20- در طول مسیر گفت‌و‌گو، آرامش را حفظ کنیم و از عجله کردن برای پاسخ دادن بپرهیزیم.

21- فرد مقابل را حریف خود نپنداریم؛ بلکه او را هم‌اندیشی تلقی کنیم که قرار است مسیر حقیقت را با هم طی کنیم.
22- همواره احتمال دهیم که دست کم بخشی از ایده‌های ما اشتباه است و آماده باشیم که آن‌ها را با ایده‌های درست جابه‌جا کنیم .
23- شجاعت گفتن واژه ی «نمی‌دانم» را در خودمان تقویت کنیم. زیرا در جریان گفت‌و‌گو ممکن است مسئله‌هایی مطرح شود که از حیطه دانش ما بیرون باشد.

@Aryangostarco